Prawa człowieka

Archive for Grudzień, 2009

Prawa człowieka to niedawny wytwór. Dużo czasu zajęło zrozumienie z pozoru prostej zasady: każdemu człowiekowi należą się prawa. Historia dziejów ludzkości jest historią władzy. To władza totalna. Wykluczała ludzi, którzy pozostawali poza schematami jej myślenia. Tymi wykluczonymi mogły być różne osoby w różnych trendach kulturowych. Świat uczył się i wciąż się uczy tolerancji, akceptacji, zrozumienia. Chybione jest myślenie, że żyjemy w nareszcie dobrze ustalonym ładzie. Podstawowym prawem każdego człowieka jest prawo do życia. Potem następowało rozszerzanie i precyzowanie działań w przestrzeni życiowej. Zatwierdzano prawo do wolności myśli, wyznania i sumienia. Ustalano, że każda osoba jest podmiotem. Zniesiono zatem poddaństwo i niewolnictwo. Historię praw człowieka w kręgu europejskim można prześledzić na podstawie dokumentów. Jej początek w prawodawstwie to Anglia. W 1215 r. król Jan bez Ziemi wydał Wielką Kartę Swobód [Magna Charta Libertatum]. Traktowała ona o nienaruszalności osobistej każdego człowieka.

II wojna światowa wyznaczyła wiele granic. Pokazała wyłomy cywilizacji europejskiej. Ukazała szczeliny przemocowej kultury. Wszelkie okrucieństwa wojenne „przydały się”. Zwróciły uwagę na potrzebę wykreowania pokojowego ładu. A to znaczy: stworzenia wyraźnego zagwarantowania praw każdemu człowiekowi. Rok 1948 przyniósł prawne zmiany. 10 grudnia na Zebraniu Ogólnym ONZ przyjęto Powszechną Deklarację Praw Człowieka [The Universal Declaration of Human Rights (UDHR)]. Pracę nad tym ważnym dokumentem trwały od 1947 roku. To pierwszy tak istotny akt ochrony praw człowieka w wykonaniu ONZ. Rok 1966 był związany z poprzednią datą. 16 grudnia tego roku uchwalono Międzynarodowe Pakty Praw Człowieka. To wspólna nazwa dla dwóch międzynarodowych umów. Pierwszy z nich to Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych [The International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR)]. Drugi to Międzynarodowy Pakt Praw Gospodarczych, Socjalnych i Kulturalnych [The International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights (ICESCR)].